İnsan nefes almak için temiz hava, içmek için temiz su, besin üretmek için temiz toprak bulamadığı gün, doğaya muhtaç olduğunu anlayacak!
Doğa; oksijen, temiz içme suyu ve tarıma elverişli toprak oluşmasını sağlar.
Dünya canlı bir organizmadır, kendini yeniler ve devinim halindedir. Daima ileriye dönüktür.
Ona ayak uyduramayan ve inatlaşan türler yok olur!
Sağlıklı bir sanayi ve enerji üretimi doğayla uyumlu olmalıdır.
Doğaya uyumsuzluk ve çevre kirliliği ekosistemleri çökertir ve canlıların yok olmasına neden olur…
İşte bu yüzden ısrarla doğayı koruyalım, doğayla dost yaşayalım diyoruz…
******
Anadolu, üç kıtanın tam ortasındadır. İnsanı ve canlıları doğal felaketlerden korumuştur…
Ona iyi bakar, sularını, havasını ve toprağını kirletmez ve ortak yaşamak zorunda olduğumuz canlıları yok etmezsek korumaya devam edecektir…
Anadolu, dünya için önemli bir kara parçasıdır. Büyük Menderes Nehri Havzası da Aydın, Denizli, Uşak ve Afyon halkı için önemlidir.
******
Arkeolojik verilere göre insan, ilk kez İ.Ö. 9.000 ila 13.000 yılları aralığında akarsu havzalarında yerleşik düzene geçmiştir.
Köy kurmuş, ehlileştirdiği yabani bitkileri ekerek tarım yapmaya başlamış, yabani hayvanları evcilleştirmiştir…
Dünyada insanın yerleştiği, uygarlık kurduğu önemli su havzalarından yirmibeş tanesi Anadolu’da bulunmaktadır…
Dinarda doğup, Ege denizine dökülen Büyük Menderes Nehri Havzası bunlardan biridir.
Büyük Menderes Nehri Havzası; havası, suyu, toprağı ve yetiştirdiği ürünlerle cennet içinde cennettir…
Herodot bölge için, “En güzel gökyüzünün altındaki en güzel topraklar” sözünü boşuna söylememiştir.
*******
Havzaya insanlar ne zaman yerleşmeye başlamıştır, hangi devletleri, kentleri kurmuştur?
Binlerce yıl insana yaşam sunan nehir ne zaman kirlenmeye başlamıştır?
Sanayinin, elektrik üretiminin, evsel atıkların, devletin kirlenmedeki rolü nedir?
Büyük Menderes Nehrini; geçmişteki görkemli günlerine, insanlara, hayvanlara, bitkilere hayat verdiği o eski günlerine döndürmek olası mıdır?
İlerleyen haftalarda bu sorulara yanıt bulmaya çalışacağım…
******
Bölgede yetiştirilen ürünler ve turizm potansiyeli yeraltından daha değerlidir.
Vadinin özelliklilerini, neden kirletilmemesi gerektiğini, nasıl kirletildiğin daha önce defalarca yazdım.
Okuyan oldu, okumayan oldu. Dinleyen oldu, dinlemeyen oldu. Vadinin yerüstü güzelliklerini ve değerlerini anlatmaya devam edeceğim…
Büyük Menderes Nehrinin yeryüzüne çıktığı Dinar’dan başlayıp, Balat Deltasında Denize dökülünceye kadar geçtiği yöreleri her yönüyle bir kez daha yazacağım.