Uygarlığı başlatan buluşun yazının icadı, tekerleğin bulunması, ateşin kullanılması olduğunu kabul eden görüşler, kendi tezlerinin üstün olduğunu savunur.
Buluşların, insan ürünü olmayıp, tanrı tarafından armağan olarak verildiğini ileri süren karşıt görüşler ve efsaneler vardır…
Efsanelerden birisi Yunan efsanesidir. Efsane, ilk erkek insanı yaratan ve ateşi tanrılardan çalıp insana veren, antik tanrı Prometheus olduğunu anlatır. (1)
Titan soyundan olan Prometheus, Lapetos’la, Okeonos’un kızı Klymene’nin oğuldur. (2)
O, insanı diğer tanrıların öfkesinden korur. Prometheus için insan, tanrılardan öç alma aracıdır. (3)
Zeus’un malı olan ateşi çalarak insana vermiştir…
Zeus, Prometheus’e tanrılara ait ateşi çalıp insana verdiğinden değil, erkek insanı yarattığı için düşman olmuştur.
Baş tanrı Zeus, Prometheus’ten intikam almak için, ilk kadın insan olan Pandora’yı yaratır…
Pandora’nın oyununa gelmeyen Prometheus’u zincire bağlayıp, her gün yenilenen karaciğerini bir akbabaya yedirmiştir. (4)
Prometheus, uğrayacağı ihaneti Zeus’a bildirdiği için affedilmiştir. (5)
Tanrı Zeus’tan çalınan ateş, insanın uygarlaşmasını sağlamıştır.
İnsan, ateşi kullanmaya başlamadan önce avcı-toplayıcı bir yaşam sürdürüyor ve avladığı hayvanı çiğ olarak yiyordu.
Ateş, tanrılara aitti ve insanın kullanması yasaklanmıştı…
Prometheus’e göre tanrılar insanlardan üstün değildi.
İnsana özgürlüğünü ve ateşi vererek, tanrıların kölesi olmaktan kurtardı.
“O’na göre bilinç ve özgürlük insan için vazgeçilmez değerlerdi.” (6)
İnsan, ateş sayesinde madenleri eritip işlemiş, yiyeceğini pişirmiş, soğuktan korunmuş, alet ve silah yapmış, uygarlık geliştirmiştir…
Yaptığı silahları kullanarak hemcinslerine ve diğer canlılara üstünlük sağlamıştır.
Uygarlığın, insan aklının ürünü olmadığı, insana tanrılar tarafından verildiğini kabul eden görüş, önemini yitirmiştir.
Uygarlığı yaratan insanın keskin zekâsıdır.
Ateşin simgesel anlamı, insanın varoluşudur. Varoluş, özgürlük, eşitlik ve bağımsızlık demektir!
İnsan özgürlüğünü ve bağımsızlığını kazanıncaya kadar birçok bedel ödemiştir.
Ödemeye devam etmektedir…
İnsan, kendisini baskı altına alan antik tanrılardan ve egemenlerden kurtarmış, egemenliğini eline almıştır.
Uygarlaşan insan, doğuştan gelen özgürlüğünü garanti altına aldığı ve koruduğu için hukukun üstünlüğünü kabul etmiştir.
İnsan uygarlıktan, bağımsızlıktan, eşitlikten ve özgürlükten vaz geçemez.
Eski günlerde olduğu gibi hukuku ayaklar altına alıp insanı köle haline getirmek isteyen despotlar her dönemde çıkacaktır.
İnsana düşen görev; özgürlüğünü, eşitliğini, bağımsızlığını ve soyunun geleceğini korumak, doğayla, hemcinsleriyle ve kendisiyle barışık yaşamaktır…
KAYNAK:
1-Orhan Hançerlioğlu, İnanç Sözlüğü S. 522
2-Azra Erhat, Mitoloji sözlüğü. S. 280
3- Orhan Hançerlioğlu, İnanç Sözlüğü S. 522
4- Robert Graves, Yunan Mitleri S. 164.
5-Lukianos, Seçme yazılar. S.12
6-Azra Erhat, Mitoloji sözlüğü. S. 279