Canlı yaşamın vazgeçilmezi, insanın her işinde kullandığı, onsuz yaşayamadığı suyu yeterince tanıyor ve gereken önemi veriyor muyuz? Su, yanıcı ve yakıcı iki ayrı elementin birleşmesinden oluşan; renksiz, kokusuz ve saydam bir maddedir. Sıvı, katı ve gaz halinde dünyanın her yerinde bulunabilen, yaşamı başlatan ve devam ettiren mucizedir. Önemini hatırlatmak ve değerini anlatmak için her yıl, Mart ayının 22nci günü, “Dünya Su Günü” olarak kutlanır.
Su, “Bütün canlılar ve doğa için, hava gibi vazgeçilmez doğal bir haktır. Doğada var olan hiçbir canlının suya ulaşımı kısıtlanamaz.” (1) Su ticari bir meta haline getirilemez. Ama ne yazık ki kapitalizm suyu ticari bir meta haline getirmiştir.
Hava, Güneş, toprak ve su, dünyada canlı yaşamın kaynağıdır. Onların bir arada ve temiz olması yaşamın sağlıklı bir şekilde devamını sağlar. Bu gün, sadece su üzerinde durup, canlılar için önemini bir kez daha anlatmaya çalışacağım…
“H2O olarak formüle edilen suyun, katı, sıvı ve gaz halinde bulunmasının nedeni Dünya’nın sıvı okyanuslara sahip olmasıdır…” (2)
Su, dünya canlı yaşamı için o kadar önemlidir ki, çoğumuz bunun farkında bile değiliz. Buzullar, tatlı suyu depolar, buzul ve nehirler kayaları, toprağı aşındırarak, yeryüzünü şekillendirir. Buhar olup Atmosfere yayılır, yağmur olarak düşerken Atmosferi CO2’ten arındırır, temiz hava solumamızı sağlar.
Peki, Dünyada ne kadar su var derseniz? Yer kürenin dörtte üçü sularla kaplıdır. “Dünyada 1,4 milyar kilometreküp su vardır. Bu suyun ancak 36 milyon kilometre küp kadarı içilebilir tatlı sudur.” (3) Bu rakam canlıların kullanabileceği tatlı su miktarının ne kadar az olduğunu gösterir…
İnsan ve dünya canlı yaşamının devamı için bu kadar önemli olan suyun kıymetini bilip onu koruyor muyuz?
Kadim halklar farkına varmışlar, “Sümer’lerden Amerikan yerlilerine, Antikçağ Yunan felsefesinden İslam dinine bütün inançlarca kutsal kabul edilmiş,” (4) saygı gösterilmiş, kirletilmemiş, korunmuştur…
Sanayi devrimine kadar temiz kalan su kaynakları, özellikle 20. Yüzyıldan itibaren kirlenmeye başlamış, 21. yüzyılda doruk noktasına ulaşmıştır. Aşırı kirlenme ve hor kullanma insanın ve canlıların içilebilir temiz suya olan ulaşımını gün geçtikçe zorlaştırmaktadır.
Yaşam şartlarında radikal bir değişim olmazsa, 2025 yılında dünyanın nüfusunun 8,5 miyara ulaşacağı hatta üstüne çıkacağı tahmin edilmektedir. Dünyada şu an için sabit olan tatlı suyun kişi başına düşecek oranında azalma olacak, daha çok insan susuzluk çekecektir…” (5) Buda insan dâhil birçok canlının susuzluktan ölmesi demektir.
Su, sadece insanın, canlıların içtiği, bitkilerini suladığı bir madde olmanın yanında denizlerde yaşayan canlıların yaşam alanıdır. Deniz canlıları da insan için önemli bir protein kaynağıdır…
Kara canlıları tarafından kullanılamayan tuzlu su, denizde yaşayan canlılar için yaşam kaynağıdır. Denizlerin kirletilmemesi canlı yaşamının devamı için önemlidir…
Canlı yaşamı için bu kadar önemli olan hayati bir madde kapitalistler tarafından “ticari bir meta haline getirilip, para kazanma aracı olarak kullanılmaya başlamış, bunun sonucu gelişmekte olan ülkeleri susuz bırakarak istediğini yaptırma aracına dönüştürülmüştür.” (4)
“Dünyada kirlilikten etkilenmemiş su ortamı hiç kalmamıştır. Endüstrileşmiş kapitalist ülkeler, sırf para kazanmak amacıyla doğayı hiçe saymakta insan soyunu ve dünyayı tehlikeye atmaktadırlar…
Ülkemizin denizleri, gölleri, nehirleri, yeraltı suları kirlilikten payını almış, birçok su kaynağımız yok olmuş ya da kullanılamaz hale gelmiştir. Kirlilik, suda yaşayan canlıların yok olmasına, nesillerinin tükenmesine, ekonomik değer kaybına neden olmaktadır.
Unutmayalım ki, su varsa hayat devam edecek, su yoksa yaşam sona erecektir. Bunu asla unutmayalım.
KAYNAK:
1-Erhan Ünal, Toprak Biterken. S. 322
2-İsaac Asimov, Ateş ve Buz. Makale. Bilim Teknik Dergisi 171. Sayı. S. 2
3-Erhan Ünal, Toprak Biterken. S.283
4-Orhan Hançerlioğlu, İnanç Sözlüğü. S. 584
5-Erhan Ünal, Toprak Biterken. S.299
6-Age. S.318