Orman, sadece ağaçlarla kaplı bir alan değildir. O, yaşam kaynağı bir ekosistemdir. Orman ekosisteminde insan ve canlı yaşamının devamını sağlayan çok önemli biyolojik çeşitlilik barınır. Orman ve ağacın canlı yaşama faydalarını, barındırdığı biyolojik çeşitliliği önceki yazılarımda detaylı olarak anlattım. Kısaca tekrarlamam gerekirse: Orman, yaşam kaynağıdır, besin kaynağıdır, yağmurdur, pınardır, oksijendir, serinliktir, yaban hayatının evidir, ülkenin ve canlı yaşamın geleceğidir…
Yüksek sıcaklık ve kuraklık nedeniyle 2021 yılında Türkiye ve Dünya orman yangınlarını çok sık yaşadı, gezegenin ciğerleri yandı. Zamanında ve yeterli önlem alınmadığı için, Batı Anadolu’nun asırlık ormanları yandı, kül oldu…
2022 yılında havaların serin ve yağışlı gitmesine rağmen, Haziran ayının son haftasında Batı Anadolu’da orman yangınları yeniden başladı. Karadeniz, İç Anadolu bölgelerinde sele dönüşen, Haziran sonuna kadar devam eden yağmurlara rağmen Batı Anadolu’nun cennet köşelerinden Marmaris ilçesi ormanlarında çıkan yangınlar, günlerce sürdü…
“21 Haziran Salı akşamı Marmaris ilçesi Bördübet Yedi Adalar Mevkiinde 3 noktada başlayan orman yangını 24 Haziran Cuma günü kontrol altına alındı, yangının bilançosu ağır oldu. Soğutma çalışmalarının devam ettiği orman yangını alanında, resmi olmayan rakamlara göre yaklaşık 4 bin208 hektar alanın zarar gördüğü tespit edildi.” (1)
Yangınlar, Temmuz ayının başında bu kez; Datça, Çeşme ve Söke ormanlarında çıktı. Milyonlarca ağaç ile birlikte ormanda yaşayan binlerce canlı, kuş, sürüngen, milyonlarca böcek, milyonlarca bal arısı yanarak telef oldu…
Yangınlar neden çıktı? Kim çıkardı? Bunu tam olarak bilmiyoruz, soruşturma devam ediyor. Hangi nedenle çıkarsa çıksın, yangın çıkmadan gerekli önlemi zamanında almak, yangını söndürmek devletin görevidir…
Orman ve su yoksa yaşam yoktur, orası çöldür. Ormanlar sadece oksijen üretmez, bulunduğu ortamın sıcaklığını canlı yaşamına uygun hale getirir. Su döngüsünü sağlar, yağmur bulutlarını kendine çeker. Yağışların sel olmasını önler. Yaban hayatının yuvası ve yiyecek kaynağıdır…
Orman bir ülkenin geleceğidir. Ormanların azalması, sıcaklığın artması başta su sıkıntısı olmak üzere birçok olumsuzluğu beraberinde getirir. Zamansız yağan yağışlar orman olmadığı için sele dönüşür. Seller, erozyon oluşturur, verimli tarım toprakları denize sürüklenir, can ve mal kayıplarına neden olur…
Sel, alt yapıyı bozar, yolları kullanılmaz hale getirir, ulaşımın aksamasına neden olur. Köprüleri yıkar, gölet ve barajları doldurur hatta barajların yıkılmasına neden olabilir. Derelerdeki canlı yaşamı sona erdirir…
Sadece bunlar değil, Anadolu, bitki, ağaç ve canlı türü açısından oldukça zengin bir coğrafyadır. Örmek vermek gerekirse “Yeryüzündeki bitki türlerinin %2,6 gibi önemli bir bölümü Anadolu coğrafyasındadır. Türkiye’de 1320 cinsten 9996 bitki türü doğal olarak yetişmektedir. Bunların 3035’i yalnız Anadolu’da yetişen endemik türlerdendir.” (2) Bu endemik bitki ve ağaç türleri orman sayesinde korunur…
Bu yılın; Temmuz, Ağustos Eylül ve Ekim aylarının önceki yıllardan daha sıcak geçeceği öngörüsünde bulunan meteoroloji yetkilileri, halkı ve devleti uyarmaktadır. Geçmiş yıllarda yaşadığımız büyük yangınlarla tekrar karşılaşmak istemeyiz. Halk olarak daha dikkatli olmalı, devlet gerekli önlemleri almalı daha uyanık davranmalıdır…
İklim krizini sona erdirecek en önemli olgu, fosil yakıtlar ve sera gazlarını sınırlamak ve kullanımdan kaldırmaktır. Bu da yetmez acil olarak ağaç dikmeli ve çokça yeni ormanlar oluşturmalıyız…
Yaşamakta olduğumuz ve ne yazık ki ders almadığımız olağanüstü doğa olayları; hortumlara, büyük çapta sellere, orman yangınlarına neden olmaktadır. Bunun sonucu binlerce yılda oluşmuş ekosistemler çökmekte bitki ve hayvan türleri yok olmaktadır. Ekosistemlerin çökmesi, canlılar, ağaçlar ve bitkiler için hiç te iyi bir şey değildir…
Şunu aklımızdan hiç çıkarmayalım: Ekosistemlerin çökmesi canlı yaşamı sona erdirir. Bir coğrafyada ağaç yoksa yağış yok, yağış yoksa su yok, su yoksa sebze, meyve, tahıl yoktur. Yiyecek, içecek, su ve orman yoksa yaşam da yoktur…
KAYNAK:
1-Aydın Paragraf. 26.6.2022 Tarihli haber.
2-Yücel Çağlar, Hukuksal Kıskaçtaki Ormanlarımız. S. 39