14 Kasım 2022 tarihinde Aydın Paragrafta yayınlanan “İklim Krizi Önlenebilir Mi?” Başlıklı yazımı okuyan bir dostum. Birey olarak, iklim krizini önlemek için, ne yapabilirim? Diye sordu. Verdiğim yanıtın, herkes tarafından bilinmesi ve değerlendirilmesini istiyorum…
İklim krizinin ele alınması gereken birçok boyutu var. Birincisi, uluslarası boyut. İklim krizini yaratan kapitalist ülkeler, neden oldukları krizi önlemek için göstermelik te olsa önlem olarak birçok sözleşme imzaladı. Sözleşmeler, yaşama geçme aşamasında sıkıntı yaşandı…
İkincisi ulusal boyut: Ulusal yasalarla çevre kirlenmesinin önüne geçilmesi ve doğanın talan edilmesini önlenmesi. Olaya Türkiye açısından bakarsak; Anayasa ve yasalarda bulunan, doğayı koruyucu hükümlerin tam olarak uygulandığı, iklim krizini önleyici tedbirler alındığı söylenemez…
Üçüncüsü bireylere düşen önlem: Alınması gereken ulusal ve uluslarası sözleşmelerden kaynaklanan ve alınması gereken önlemleri daha önceki yazılarımda anlattım. Bu gün sadece birey olarak yapılması gerekenlerin aklıma gelenleri ile gençliğimizde kullandığımız metodu sizlerle paylaşmak isterim…
Her insanın, uygarlığın nimetlerinden yararlanma hakkı var. Ne yazık ki, uygarlık, doğayla dost olmayan, enerji olarak fosil yakıtları ve sera gazlarını kullanan teknolojiye dayanmakta. Evde, işte, yolda ve her yerde kullandığımız araç, gereç, yiyecekler çoğunlukla doğa talanı sonucu oluşur ve doğayı kirletir. Yenisi bulununcaya kadar, eski teknolojileri kullanmak zorundayız…
Teknolojiyi kullanırken doğayı korumak, çevre kirliği yaratmamak için yapacağımız çok şey var. Doğayı en çok kirleten, mikro hale gelip kanımıza, havaya, kutuplara kadar her yere giren, petrol türevi plastik, plastikten yapılan maddeler, poşetler. Poşet, her ne kadar yasayla paralı hale getirilse de pazarda, manavda, fırında ve bazı marketlerde parasız.
Naylon poşet yerine kesekâğıdı kullanılması ağaç katliamını arttıracak. Ne yapalım derseniz? Ne kadar az poşet kullanılırsa doğa o kadar az kirlenir. Poşet yerine bez kese de kullanmak mümkün. Plastik kaplar yerine cam veya porselen kaplar kullanmak. Eski poşetleri yıkayıp, birkaç kez kullanmak gibi. Ben öyle yapıyorum…
Büyük poşetler yerine file: Hammaddesi yerli pamuk, hem doğayı kirletmiyor, hem çiftçiye destek. Aşağıda resmi görülen fileyi kaç kişi hatırlar bilemem ama yaşantımıza tekrar sokmanın zamanı geldi…
Alacağımız önlemlerin en önemlisi: Evde, bahçede, tarlada suyu idareli kullanmalı, akarsuların, göllerin, barajların suyunun temiz kalmasını sağlamalıyız…
Elektrik kullanırken dikkatli olmalı, boşa yanan bir ampul bile bırakmamalıyız. Unutmayalım ki, elektrik üretim yöntemlerinin çoğu doğayı kirletir. Elektrik üretirken doğayı kirletmeyen yöntemler bulunmalı ve kullanılmalı…
Bayat ekmeği çöpe atmayıp değerlendirmek gerekir. Buğday ekmek oluncaya kadar harcanan enerji ve suyu düşünmek gerekir. Bayat ekmek nasıl değerlendirilir, bunu en iyi kadınlarımız bilir…
Atmosferi kirleten, termik santrallardan yayılan Co2 ve egzoz gazlarını azaltmak zorundayız. Bunun için, termik santralları derhal kapatmalı. Egzoz gazını azaltmak için; özel araçlarımızı olur olmadık zamanda değil, ihtiyaç duyulduğunda, zorunlu olduğu zamanlarda kullanmalıyız. Mümkünse özel araç yerine toplu taşıma araçlarını tercih ederek, iklim krizinin azaltılmasına yardımcı olabiliriz.
Evlerimizi, kendi elektriğini Güneşten üreten, yağmur suyunu depolayıp kendi su gereksinimi sağlayan, ısı yalıtımlı olarak inşa etmeliyiz…
Dünya canlı yaşamının devamı, doğanın sağlıklı kalması, suyun ve Atmosferin temizlenmesi için ormanlar korunmalı, yeni ormanlar oluşturulmalı. Antik dönemlerden beri kullanılan, canlıların yaşam kaynağı Güneş enerjisini yaşamın her alanında tekrar ve yeni teknolojiler üreterek kullanılmalı…
Artık karar verelim, temiz, yaşanabilir bir dünya mı? Yoksa canlı yaşamın sona ereceği kirli, cansız bir Dünya mı?