Kestane, kış günlerinde közlemesi, haşlaması iştahla yenilen çiçeğinden, meyvesinden, gübresinden, kerestesinden yararlanılan değerli bir meyve ağacıdır. Kestane hakkında bilinen, bilinmeyen, yanlış bilinenleri birlikte araştıralım…
Türkiye, 60.019 tonla (1) Dünya kestane üretiminde üçüncü sırada yer alır. Türkiye kestane üretiminin %34’ü Aydın, %17’si İzmir ilinde üretilir. (2) Türkiye kestane üretimin yarısından fazlası Ege Bölgesinde gerçekleşir…
Buna rağmen, üretim kapasitesi Aydın ve İzmir’e göre daha düşük olan, kestane deyince herkesin aklına hemen Bursa gelir. Bunun nedeni kestane şekerini ilk kez üreten ve Türkiye’ye tanıtan il, Bursa’dır…
Kestane meyvesi, A ve C vitaminleri açısından zengindir. Potasyum, magnezyum, kalsiyum, demir, sodyum gibi değerli mineralleri içerir. Kalp ve kas sistemini uyarır su dengesini düzenler, kasları güçlendirir. Yüksek tansiyon ve damar sertliği olanlara ve şeker hastalarına önerilmez… (3)
Ağaç sayısı ve ürettiği kestane ile Aydın Türkiye birincisidir. Kestane şekeri, Bursa’dan sonra İzmir, Aydın, Kastamonu ve Sinop illerinde üretilmeye başlandı. (4) Kestane şekeri üretiminde Bursa lokomotif görevini üstlenmiştir…
Kestane, meyve olarak tüketilmesin yanında; kestane şekeri, kestane unu, dondurulmuş gıda olarak değerlendirilir. Ağaç gövdesi, mobilyacılıkta çok değerlidir. Kestane şekeri ve diğer yan ürünleri gerçekleştiren kuruluşlar Türkiye’nin dört bir yanına dağılmıştır…
Kestaneyi aranan meyve yapan, çiçeklerinden bal arılarının topladığı polenlerden yaptığı şifa kaynağı balıdır. Görsel medyada kestane balı reklamlarında Karadeniz Bölgesi ön planda yer alır. Fakat en çok kestane ağacına sahip Aydın ve İzmir ilinin ismi yer almaz. Neden?
Kestanenin başkenti diyebileceğimiz Aydın’ı gezen, yetiştirdiği ürünleri tek tek sayan, Evliya Çelebi bile yazdığı Seyahatnamesinde kestaneden hiç bahsetmez…
Önce kestane balının birkaç özelliğini sayalım. B ve C vitaminleri bolca bulunur. Gastrit ve ülser gibi mide rahatsızlıklarını iyileştirir. Hücre hasarlarını durdurur. Kas ve kemikleri güçlendirir, kan dolaşımını düzenler. Bakteri ve mikropların çoğalmasına engel olur…
Şifa kaynağı kabul edilen kestane balı üretiminde Aydın, üretim. Yaptığım araştırmada Aydın’da kestane balı üretimi yok denecek kadar az üretildiği ve marka oluşturulmadan satıldığıdır. Bunun nedeni yeterli arı kovanına sahip olunmaması mıdır?
Kovan sayısı bakımından Muğla birinci sırada, en çok bal üreten iller sıralamasında Aydın beşinci sırada yer alır. Tescilli kestane balı, Karadeniz bölgesindeki illere aittir. (5) Aydın, çam ve kekik balı üretiminde tescil belgesine sahiptir. İzmir ve Aydın kestane balı üretecek kovan varlığına sahip. Peki, neden kestane balı markalaşamıyor?
Arı üreticisi bir vatandaş, Aydın’da üretilen kestane balının genellikle saf olmadığını, mecburen diğer çiçeklerle karışık olduğunu, buna rağmen kendisinin saf kestane balı ürettiğini söyledi. Aydın’da gerçekten saf kestane balı üretilemez mi? Elbette üretilir…
Aydın’da üretilen kestane balı marka haline getirilmeli, tescillenmeli ve tanıtılmalıdır. Aydınlılar Kestaneye, arıya, balına sahip çıkmalıdır…
KAYNAK:
1-https://www.naztic.org.tr/wp-content/uploads/2021/03/kestane-sektor-raporu.pdf S.6
2-Age rapor. S. 7
3-https://www.aydinticaretborsasi.org.tr/upload/2024/08/2022_kestane_raporu.pdf
4- https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/kestane-sekeri
5-https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/turkiyenin-aricilik-haritasi-olusturuldu/2781831