Çarşambayı Perşembeye bağlayan gece 2026 yılına gireceğiz. 2025 yılı günahı ve sevabıyla geride kaldı. Türk Halkı olarak 2026 yılının barış, huzur, sağlık, özgürlük, adalet, eşitlik getirmesini diliyoruz…
Yeni yıl kutlamaları nereden geliyor? Pagan ve semavi dinlerin belirledikleri kutsal günlerin mutlaka geçmişi, anlamı ve uygulanış şekli vardır…
Örneğin: Pagan dinler için gün dönümleri kutsal sayılır ve bayram olarak kutlanır. 21 Aralık, gün dönümü günlerin uzamaya başlaması yeni yılın gelişi olarak kutlanır. Kutlamalar, halkı mutlu etmek, birlik ve beraberliği sağlamak için yapılır…
“Hz. İsa’nın doğum gününün 25 Aralık olarak belirlenmesi ve Noel kabul edilmesindeki amaç, pagan dinlerce kutlamakta olan kış gündönümü törenlerini unutturmaktır.” (1)
Hristiyanların Noel babası, St. Nikolas’tır? Aziz Nikolas pagan dinlerden rol çalmıştır? Gerçekleri gün yüzüne çıkarmak, halkımızı doğru bilgilendirmek, yılbaşı ile ilgili akıl karışıklıklarına son vermek istiyorum…
Aziz Nikolas, 3. Yüzyılda Patara’da (Antalya) doğmuş, burada yaşamış Hristiyan din adamıdır. Ölümünden sonra onun adına Myra antik kentinde bir kilise yaptırılmıştır. İsmi sonradan Noel baba olmuştur. 25 Aralıkta çocuklara oyuncak dağıtan Aziz Nikolas, bu uygulamayı kendisi bulmamış, eski Anadolu geleneğinden almıştır…
Dördüncü yüzyılın ortalarına kadar, Hristiyan âleminde Hazreti İsa’nın doğum tarihi olarak kabul edilen Noel yortusu hiç kutlanmamıştır. İlk kutlama 354 yılında başlamıştır. Hazreti İsa gerçekten 25 Aralık’ta mı doğmuştur? Tam olarak bilmiyoruz, Hristiyanlar öyle kabul ediyor…
Yeni yıl kutlamalarının köklerini Anadolu’nun kültüründe ve inanç dünyasında aramak gerekir. Kökleri Anadolu’nun bilinen ilk halklarından Luvi’lere dayanan ve sonradan Alevi geleneği olan “Khal Gagan” kutlamalarıdır. (2)
“Khal Gagan, Zaza dilinde, eski yılı uğurlamak anlamına gelir ve yeni yılın karşılanıp kutlandığı eski bir gelenektir.” (3) “Aralık ayının 21 de başlar. ‘Khal Khelk’ adı verilen ak saçlı, aksakallı, gün yüzlü ihtiyar bir adam, köy çocuklarıyla kapı kapı dolaşarak çocuklar için yiyecek ve hediye toplar. Yeni yılın ilk günü Cem Ayininde toplanan hediyelerin dağıtılmasıyla sona erer.” (4)
“Yılbaşında ağaç süslemek Türk âdetidir. Kadim Türkler, yerin göbeğinde hayat ağacı tasavvur ederdi. Günlerin yeniden uzamaya başlaması onlar için yeniden doğuştu ve bayram olarak kutlanırdı. Bu bayrama ‘Nardugan’ denir.” (5) Gecesi nar patlatılır ve yenerek kutlanır…
Yılbaşı kutlayanları kınayanlara, kutlamaların: Kadim Anadolu halkı ile Türklerin günlerin uzaması onuruna kutladıkları bir bayram olduğunu hatırlatırım. Yılbaşı kutlamalarının Hristiyanların Noel’i ile hiç bir ilgisi yoktur. İyi yıllar…
KAYNAK:
1-Meydan Larousse Ansiklopedisi Cilt 9. S.385
2-Erdoğan Çınar, Aleviliğin Kökleri-Abdal Musa’nın Sırrı. S.98
3- http://www.tuzluca-mikail.org/khal-gagan/
4- Erdoğan Çınar, Aleviliğin Kökleri-Abdal Musa’nın Sırrı. S.98
5-İlmiye Çığ, Makale. www.altayli.net/nardugan.html