Hukuk, “içeriği bakımından pozitif bir unsura sahiptir. Pozitifliği, her ulusun milli karakterinden, gelişmişlik düzeyinden, tabii zorunluluklara bağlı şartlarla oluşur.” (1) Hukukun doğması ve yasaların uygulanmaya başlaması, yasada belirlenen kurallara uymayıp suç işleyenlere ceza verecek bir otoritenin doğması, zorunlu olarak bilgi ve deneyimlerini adalet isteyenlere yol gösterenleri de ortaya çıkarmıştır. Bunlara geçmişte ne ad verilmiş olursa olsun onlar, hak arayıcısı, adalet savunucusu avukatlardır.
Bu günkü anlamda avukatlık, çeşitli aşamalardan geçerek gelmiş saygın bir meslek kabul edilmiştir. “İlk savunmanlar (avukat) antik Yunan’da ortaya çıkmış, meslek örgütü ilk baronun Atina’da kurulduğu belirlenmiştir. (2) Antik dönemde özellikle Roma imparatorluğunda “Avukatlık soyluların mesleği olarak kabul edilmiş, ilk cüppe Romalı avukatlar tarafından o gün kendilerinin anıldığı meslek isimleriyle Oratorlar tarafından kullanılmıştır.” (3)
Osmanlı İmparatorluğunda mahkemelerde suç işleyenleri savunan, savunman diyebileceğimiz bir kurum yoktu. Arzuhalciler kurumlaşmıştı. Mahkemelerde ve devlet dairelerinde işi olanlara dilekçe yazmaktaydılar. Batılı anlamda avukatlık ilk kez, “13 Ocak 1876 da yayınlanan Mehakimi Nizamiye Dava Vekilleri Hakkında Nizamnamenin kabul edilmesiyle oluşmuştur. Nizamnamenin ikinci maddesi, davaya vekâlet edeceklerin hukuk tahsil etmesi koşulu getirilmiştir.” (4) İstanbul’da ilk Baro 5 Nisan 1878 de kurulmuştur. (5)
Cumhuriyet döneminde 3 Nisan 1926 yılında ilk Avukatlık yasası kabul edilmiştir. Bugün yürürlükte olan 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu 19. 3 1969 yılında kabul edilmiş, 2.5.2001 tarih ve 4667 sayılı kanunla birçok maddesi değişmiş, yeni maddeler eklenmiştir. Son değişiklik, 11.07.2020 tarih ve 7249 sayılı yasayla yapılmıştır…
Beş Nisan’ın Avukatlar günü olarak kabul edilmesi, 1958 yılında İzmir’de yapılan Baro başkanları toplantısında kabul edilmiş, 9.8.1969 yılında Barolar birliği kurulmuş, 5 Nisan tarihinde Avukatlar günü olarak kutlanmaya başlamıştır.
Aydın, ilk Adalet Bakanlarından avukat Mahmut Esat Bozkurt’un yetiştiği, İstiklal Savaşında düşmana direnmiş, hukuka saygılı Gazi bir kenttir. Aydın Barosu 1923 yılında kurulmuş, ilk başkanı av. Hasan Fehmi Çataloğlu, bu günkü başkanı av. Anıl Yetişkin’dir…
Aydın Barosunun kuruluşundan günümüze baro levhasına kayıtlı birçok avukat, Barolar birliği yönetiminde görev almıştır. Rahmetli av. Hilmi Becerik, Başkan yardımcılığı, av. Hürrem Şahinci yönetim kurulu üyeliği yapmış, halen, av. Gökhan Bozkurt, sayman olarak görev yapmaktadır. Aydın barosuna kayıtlı avukatlar arasından, bakanlık, senatörlük, milletvekilliği ve belediye başkanlığı yapan ve halen yapmakta olan birçok meslektaşımız vardır.
Beş Nisan Salı günü, Avukatlar gününü kutlayacağız. Hepiniz biliyorsunuz ama ben yine hem yasal tanımını hem hukuksal tanımını anımsamanız için tekrarlayacağım. Avukatlık yasasının 1. Maddesine göre; “Avukat yargının kurucu unsurlarından bağımsız savunmayı temsil eder.” 2. Maddesi, “…her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkları adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını, her derecede yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlamakla görevlidir.”
Genel bir ifade ile anlatmaya çalışırsak, hukuki bilgi ve deneyimlerini, kişilerin yararlanmasına, insan haklarının ve doğanın korunması için çaba gösteren ve baroya kayıtlı meslek erbabı olarak tanımlayabiliriz…
Avukata tanınan hak, görev yetkilerin yanında barolara, 1136 sayılı Avukatlık Kanunun 76. Maddesi ile “… Hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak…” görevi verilmiştir. Türkiye Barolar Birliğine aynı kanunun 110. Maddesi 17. Fıkrasıyla “Hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak, bu kavramlara işlerlik kazandırmak.” Görevi verilmiştir…
Avukatlar, Barolar ve Türkiye Barolar Birliği insan haklarını, doğayı savunmak ve hukukun üstünlüğünü yerine getirmek için elinden gelen çabayı bu güne kadar yerine getirmiş, bundan sonra da getirmeye devam edecektir…
Avukatlık zor iştir, üzerindeki yük çok ağırdır. Onlar insan haklarını savunmanın, hukukun üstünlüğünü korumanın yanında doğayı, havayı, suyu, kurdu, kuşu, ağacı, ormanı ve her türlü canlıyı korumakla da görevlidir. Bunca zor işin üstesinden gelmek için gecesini gündüzüne katan tüm meslektaşlarımın avukatlar gününü candan kutluyorum. İyi ki varlar…
KAYNAK:
1-G.W. F. Hegel. Hukuk Felsefesinin Prensipleri. S.41
2-Adil Giray Çelik, Tarihte Savunma ve Meslek Kuralları. S. 12
3- Age S. 16
4-Atilla Sav, Musa Toprak, Türkiye’de Savunma Mesleğinin Gelişimi. S. 19
5- Adil Giray Çelik, Tarihte Savunma ve Meslek Kuralları. S. 53