Hollandalı bilim insanları yaptıkları çalışmada ilk kez insan kanında küçük plastik parçacıkları (mikroplastik) bulunduğunu açıkladı. “Amsterdam Özgür Üniversitesi uzmanları tarafından yapılan testler sonucunda, çalışmaya katılan 22 kişiden 17’sinin kanında mikroplastik tespit edildi.” (1) Sadece insan kanında değil, “Antarktika’da yağan karda bile mikro plastik bulunduğu saptandı.” (2)
Sanayi devriminden sonra petrolden elde edilen maddelerden olan plastik, yaşamın her alanında kullanılmaya başladı bu da beraberinde çevre kirlenmesini getirdi. Yaşam alanlarını, su kaynaklarını kirletti, ormanları yok etmeye başladı…
Sanayide ve evlerimizde kullandığımız her türlü materyal, plastik ve plastik türevi maddelerden üretilmeye başlandı. Kısaca bunlar neler diye bir bakalım: Çatal, kaşık ve yemek tabakları, muhafaza kapları, masa, sandalye, kapı, pencere, hazır yiyecek ambalajları, meşrubat, su, ilaç şişesi, tarımda seralarda kullanılmaya başlandı.
Bu maddelerin doğada yok olma süresi çok uzun zaman almaktadır: Birkaç örnekle açıklayacak olursak: Plastik poşetlerin doğada en az 1000 yıl, plastik tabakların çözülmesi için 500 yıl, pet şişeler için 400 yıl gibi uzun sürelerin geçmesi gerekmektedir. Bir plastik poşetin, plastik gereçlerin, su şişesi kapaklarının çevreye gelişi güzel bırakılmasıyla çok çeşitli zararlar ortaya çıkar…
(Fotoğraf: Bahattin Sürücü)
Plastiğin ne kadar zararlı olduğunu bilmeyen bazı su kuşları plastikten yapılmış maddeleri yediklerinde ölmektedir. Yukarıda Ekodost başkanı Bahattin Sürücü’nün paylaştığı resimde, plastik maddeleri yeme gafletinde bulunan bir martının hazin sonunu görmektesiniz…
Kapitalizmin, “kullan at” felsefesi gereği, doğal kaynaklar yok edilerek, doğada çözülmeyen plastikten yapılan araç gereçlerin hurdaları her yere yayıldı. Okyanuslarda Avustralya büyüklüğünde plastikten adalar oluştu. Zirai zehirlerin ambalajları doğaya, su kaynaklarına atıldı. Balıklar, su kuşları ve diğer canlılar zehirlendi, sulak alanlar kirlendi…
İnsan, petrol türevi maddelerden oluşan gereçleri kullanmakla mikro plastikleri bünyesine aldı. “Amsterdam Özgür Üniversitesi uzmanlarının yaptığı çalışmada insan kanında rastlanan plastik parçacıklarının bir kısmının plastik içecek şişesi kaynaklı olduğu, üçte birinin ise, gıda ambalajı olarak kullanılan polistiren içerdiği belirledi.” (3)
Mikroplastikler, canlı cansız her organizmaya girmiş durumda. “Mikroplastik parçacıklarının ne kadar zararlı olduğu hala tam olarak bilinmiyor ancak Hollandalı uzmanlar daha önce yaptığı araştırmalarla insanların yiyeceklerinde ve içtiği sularda bulunan mikroplastikleri yutabileceği ve parçacıkların dışkıda ve hatta plasentada bulunabileceğini zaten biliyordu.”(4)
İnsan ve diğer canlı organizmalarda rastlanan mikroplastiklerin ileride ne gibi zararlara yol açacağı ve ne gibi sağlık sorunları oluşturacağı bilim insanlarınca araştırılıyor. Mikroplastik ne kadar zararlıdır bunu pek yakında anlayacağız. Plastiklerin çevre kirliliği yarattığı, canlı ölümlerine neden olduğu kesin. Birey ve devlet olarak ne yapmalıyız? Sorusunu kendimize sormalı ve cevabını vermeliyiz…
Temiz bir doğa için, insan ve canlı sağlığı için plastik ve türevi maddeleri kullanmaktan kaçınmalıyız. Plastik maddeler yerine doğada kendiliğinden çözülen ve çevre kirliliği yaratmayan doğal malzemelerden yapılmış eşyaları kullanmaya özen göstermeliyiz. Plastikten yapılmış malzemeleri kullanmak zorunda kalıyorsak eskilerini çöpe ya da doğaya atmak yerine belediyelerin geri dönüşüm kutularına atmalıyız. Devletler, çevreyi kirleten ve doğada uzun süre yok olmayan bu tür maddelerin kullanımını önce sınırlandırmalı sonra yasaklamalıdır…
Unutmayalım ki, doğa temiz kaldığı süre canlı yaşam var olmaya devam edecektir. Aksini düşünmek bile istemiyorum. Gelin hep birlikte yaşanacak bir Dünya yaratmak için harekete geçelim. Çevre kirliliği yaratan plastik maddeleri kullanmaktan vazgeçelim…
KAYNAK:
1-https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-60872734
2-https://www.sozcu.com.tr/…/dunyada-bir-ilk…/
3-https://hekimcebakis.org/haber/cevre-haberleri/mikroplastik-ilk-kez-insan-kaninda-tespit-edildi/
4- Adı geçen site.