Cumartesiyi pazara bağlayan gece yeni yıla girdik. 2023 yılının barış, huzur, sağlık, özgürlük, adalet ve eşitlik getirmesini diliyorum. Her yeni yıl öncesi belli bir kesim yılbaşı kutlamasına karşı çıkıyor. Yeni yıl kutlamalarını Noel ile karıştırıyor ve Hristiyan kutlaması olarak kabul ediyor. Yılbaşını kutlayanları dinsiz ilan etmeye kadar götürüyor. Oysa Türk halkı, Noel’i kutlamıyor, yeni yılı karşılıyor…
Pagan dinler ve semavi dinler, ayinlerini ve kutsal günlerini belirlemişlerdir. Belirledikleri günlerin mutlaka bir geçmişi, uygulanışı ve anlamı vardır…
Pagan dinler için gün dönümleri kutsal sayılır ve bayram olarak kutlanır. 21 Aralık, gün dönümü günlerin uzamaya başlaması nedeniyle yeni yılın gelişi olarak kutlanır. Kutlamalar, halkı mutlu etmek için yapılır…
“Hz. İsa’nın doğum gününün 25 Aralık olarak belirlenmesi ve Noel kabul edilmesindeki asıl amaç, pagan dinlerce kutlamakta oldukları kış gündönümü törenlerini unutturmaktır.” (1)
Hristiyanların Noel baba olarak bildikleri kişi, St. Nikolas’tır? Aziz Nikolas pagan dinlerden rol çalmıştır? Ben bu sorulara yanıt arayıp gerçekleri gün yüzüne çıkarmak, halkımızı doğru bilgilendirmek, yılbaşı ile ilgili akıl karışıklıklarına son vermek istiyorum…
Aziz Nikolas, 3. Yüzyılda Patara’da (Antalya) doğmuş, burada yaşamış ve ölmüş Hristiyan din adamıdır. Ölümünden sonra onun adına Myra antik kentinde bir kilise yaptırılmıştır. İsmi sonradan Noel baba olmuştur. 25 Aralıkta çocuklara oyuncak dağıtan Aziz Nikolas, bu uygulamayı kendisi mi bulmuştur, yoksa eski Anadolu geleneğini taklit mi etmiştir?
Dördüncü yüzyılın ortalarına kadar, Hristiyan âleminde Hazreti İsa’nın doğum tarihi olarak kabul edilen Noel yortusu hiç kutlanmamıştır. İlk kutlama 354 yılında başlamıştır. Hazreti İsa gerçekten 25 Aralık’ta mı doğmuştur? Tam olarak bilmiyoruz, Hristiyanlar öyle kabul ediyor…
Yeni yıl kutlamalarının köklerini Anadolu’nun inanç dünyasında aramak gerekir. Kökleri Anadolu’nun bilinen ilk halklarından Luvi’lere dayandığı söylenen ve sonradan Alevi geleneği olan “Khal Gagan” kutlamalarıdır. (2)
“Anadolu’nun bazı kırsal bölgelerinde kutlanan zamanla unutulmaya yüz tutmuş, yine de günümüze kadar varlığını sürdürmüş gelenektir. Khal Gagan, Zaza dilinde, eski yılı uğurlamak anlamına gelir ve yeni yılın karşılanıp kutlandığı eski bir gelenektir…” (3)
“Kutlamalar, Aralık ayının 21 de başlar. ‘Khal Khelk’ adı verilen ak saçlı, aksakallı, gün yüzlü ihtiyar bir adam, köy çocuklarıyla kapı kapı dolaşarak çocuklar için yiyecek ve hediye toplar. Yeni yılın ilk günü Cem Ayininde toplana hediyelerin dağıtılmasıyla sona ererdi.” (4)
İlmiye Çığ’a göre, “yılbaşında çam ağacı süslemek Türk âdetidir. Kadim Türkler, yerin göbeğinde hayat ağacı olduğunu tasavvur ederdi. Günlerin yeniden uzamaya başlaması onlar için yeniden doğuştu ve bayram olarak kutlanırdı. Bu bayrama ‘Nardugan’ denir.” (5) Gecesi nar patlatılır ve yenerek kutlanır…
Kadim Anadolu halkı ve Kadim Türklerin öteden beri kutladıkları “yeniden doğuş” bayramı, günümüz Noel kutlamaları ile örtüşmektedir. Çünkü Anadolu geleneklerinden olan yeni yıl kutlamalarını Hristiyanlar kendilerine mal etmişlerdir…
Yılbaşı kutlayanları kınayanlara, kutlamaların: Kadim Anadolu halkı ve Türklerin günlerin uzaması onuruna yaptıkları bayram olduğunu hatırlatırım. Yılbaşı kutlamalarının Hristiyanların Noel’i ile hiç bir ilgisi yoktur…
KAYNAK:
1-Meydan Larousse Ansiklopedisi Cilt 9. S.385
2-Erdoğan Çınar, Aleviliğin Kökleri-Abdal Musa’nın Sırrı. S.98
3- http://www.tuzluca-mikail.org/khal-gagan/
4- Erdoğan Çınar, Aleviliğin Kökleri-Abdal Musa’nın Sırrı. S.98
5-İlmiye Çığ, Makale. www.altayli.net/nardugan.html